Bekir Sıdqı Çobanzadege Bağışlanğan Tedbir
Qırım Derneginiñ Qırımtatar tiliniñ ve medeniyetiniñ yaşatılmasına bergen ehemiyeti ağzaviy şekilde ifade etken Qırımtatar şiiriyeti, edebiyatı, muzıkası aqşamı Bekir Sıdqı Çobanzadege ve 1926 Baku I. Türkologiya Kongresine bağışlanğan tedbirnen başladı.
Faaliyet 2026 senesi Orat küz ayınıñ 16sında Cuma künü saat 19.00da Qırım Dernegi Umumiy Merkezi Bekir Sıdqı Çobanzade Kütüphanesinde keçirildi.
Programmğa Ukrayinanıñ Ankara Büyükelçisi Nariman Celâl, Qırımtatar Milliy Meclisi (QTMM) azası Prof. Dr. Gayana Yüksel ve Ukrayinanıñ Ankara Büyükelçiligi Elçi Müsteşarı Denis Zolotaröv olmaları ile pek çoq musafir iştirak etti. Qırım Dernegi Qocaeli şube reisi Şengül Talğır, şubeniñ evelki reisi Suavi Oqtay ve Qocaeli Belediyesi Kültür Müdirligi hadimleri de musafirler arasında edi.
Tedbir, hızmet süresi soñuna kelgen sayğılı Denis Zolotarövğa Umumiy Reis Mükremin Şahinniñ Dernek adından veda hediyesini taqdimi ile başladı. Zolotaröv bu esnada bir veda qonuşması yaparaq özüne kösterilgen yaqınlıq ve dostluq içün hem Dernek yöneticilerine, hem de azalarğa teşekkür etti. Zolotaröv sözlerini kösterilgen ortaq irade sayesinde Qırımtatarları ile Ukrayina halqınıñ keleceginiñ parlaq olğanından eminligini ifade eterek bitirdi.
Daha soñra Qocaeli Belediyesi yetkilileri Dernekke hediyelerini sunarken Umumiy Reis Mükremin Şahin ve Qırım Vaqfı Reisi Tuncer Qalqay musafirlerge Dernekniñ 70inci yılı münasebeti ile hazırlanğan “Quruluşınıñ 70inci Yıldönüminde Qırım Dernegi” adlı kitapnı taqdim ettiler.
Hediye sunumlarından soñ şiir aqşamı başladı. Programmnı “Tuvğan Til” İnternet Saytınıñ Koordinatorı Oya Deniz Çonğar alıp bardı, ilk olaraq Bekir Sıdqı Çobanzadeniñ tercimeihalı oqundı. “Çobanzade 1893 senesinde Qırımnıñ Qarasuvbazar şeherinde doğdu. İlk ve orta tahsilini Qarasuvbazardaki rüşdiye mektebinde aldı. Tahsilini 1909 senesinde İstanbulğa kelip Galatasaray Liseyinde devam etti. 1914te I. Dünya Savaşınıñ başlamasınen Qırımğa keri qayttı. 1915te Odessada Rusça tahsiline başladı, 1916da ise Budapeşt Universiteti Şarq Tilleri Bölümine kirdi. Universitet ögrenimi esnasında XII. yüzyıldan qlma “Kodeks Kumanikus” adlı eser üzerinde çalışaraq 1919da doktor unvanı aldı ve aynı üniversitetten mezun oldu. Budapeşt ve Lozan universitetlerinde çalıştı. 1920 senesi İlk küz ayında Qırımğa qayttı. Totayköydeki pedagogirf tehnikumında hocalıq yaptı. 1922de ise Qırım Üniversitetiniñ Şarq Tilleri bölüminde çalışmağa başladı. 1924ten Sovet rejimi tarafından taqip altına alınmasına qadar Bakuda, Azerbaycan Universitetinde çalıştı. 1930-35 yılları arasında Özbekistanda Fergana Pedagogika İnstitutında çalıştı. 1937 senesi Qara qış ayınıñ 28-inde büyük qabahatlavlar ile hapiske atıldı. Aylar sürgen işkencelerden soñ 1937 senesi Orta küz ayınıñ 13ünde yapılğan mahkemesinde pantürkçü hareketlerge ve milletçi grupplarnıñ faaliyetlerine qoşulğanında qabahatlanaraq idam cezasına oğratıldı. Cezası aynı kün qurşunğa tizilerek yapıldı.”
Programm koordinatorlığını Doç. Dr. Nariye Seydametova yapqan programmda Çobanzadeniñ tercimeihalını oqunmasından soñ gençlik komissiyası azaları ve gönülliler Bekir Sıdqı Çobanzadeniñ şiirlerinden örnekler oqudılar. Sırasınen “Bir İzin Beriñiz”, “Haber Aldım”, “Dunay Taşa II”, “Bir Saray Quracaqman”,”Qaytarma”, “Qalq, Esma Qardaşım”, “Baltıq Yalısında”, “Sen Deñişme” ve “Bulutlar Bulutlar” şiirleri oqundı.
Tedbir 1926 yılında Kiçik ay 26 - Mart 6 tarihleri arasında Baku şeherinde keçirilgen, İsmail Bey Gaspralığa ithaf etilgen, Sovetler Birligi sıñırları içinde yaşağan Türkiy halqlarınıñ tarihi, edebiyatı, tili, elifbesi, etnografiyası ve medeniyeti ile bağlı muhim qararlar alınğan, Çobanzadeniñ de yolbaşçılarından biri olğan tarihiy “I.Baku Türkologiya Kongressi” haqqında berilgen bilgilerden soñ seslendirilgen “Ezan sesi” ve “Tuvğan Til” şiirleri ile tedbirniñ şiir bölümi soñuna yetti.
Qırımtatar Şiiriyeti, Edebiyatı, Muzıkası Aqşamımız Dernekniñ muzıka derslerini alıp barğan Refat Usein ve genç ses Adile Çerkezova seslendirgen Qırımtatar yırları ile yekünlendi.
Bir soñraki şiir aqşamınıñ ilerideki ay yapılması planlanırken, Dernek yöneticileri edebiyatsever her kesni hem birlikte olmağa, hem faaliyetlerni taqip etmege, hem de bu faaliyetlerde yer almağa davet ettiler.
