Özbekistan 3-nci Halqara “Lazgi” Oyun Festivalinde
“Cıyın Ansambli” Temsil Etildi
Özbekistannıñ Hiva şeherinde aprelniñ (Çeçek ayı) 27-30 künleri 3-ünci Halqara “Lazgi” oyun festivali olıp keçti.
Bundan da ğayrı, festivalniñ çerçivesinde aprelniñ (Çeçek ayı) 27-28 künleri Hivada 3-nci halqara ilmiy-ameliy konferensiya keçirildi. Konferensiyanıñ serlevhası “Dünya medeniy inkişafında oyun sanatı: ananeler ve umumiy degerlikler” edi. Konferensiyanıñ maqsadı Özbek oyun sanatında milliy ve universal degerliklerniñ aks olunuvını ilmiy cehetten incelenmesi ve qıymet kesmesi edi.
Konferensiyanıñ teşkilâtçıları arasında Özbekistan Cumhuriyetiniñ Medeniyet nazirligi, Horezm vilâyet idaresi, YÜNESKO, TÜRKSOY, Halqara festivaller idaresi, Özbekistan Devlet horeografiya akademiyası, Kulturologiya ve maddiy olmağan medeniy miras araştırmalar instituti, bir sıra yerli ve yurt tışı media teşkilâtları ola. Konferensiyada 20-den ziyade memleketten, şu cümleden AQŞ, Azerbaycan, Belarus, Bulgaristan, Braziliya, Almaniya, Hindistan, İndoneziya, İran, Qırğızstan, Qazaqstan, Malayziya, Mısır, Pakistan, Ukrayina, Türkiye, Turkmenistan, Frenkistan, İşveç, Koreya Cumhuriyetinden sanat tarihçileri ve horeografiya mütehassısları iştirak ettiler. Oyun tarihi ve nazariyesi, Özbek milliy horeografiya sanatınıñ hususiyetleri, ritual ve folklor oyunları, muzıka medeniyeti, zemaneviy sanat ilimi meseleleri, oyun tahsiliniñ inkişafı kibi mevzularnı qaplap alğan 200-den ziyade ilmiy iş taqdim etildi.
Yapılğan degerlendirme neticesinde 116 ilmiy iş neşirge kelişken dep tanıldı. Neşirge seçilgen işler arasında bizim birleşmemizde “Cıyın” ansambliniñ oyun hocası ve baletmeyster Evelina Kemilevanıñ işi de yer aldı. Kemilevanıñ maqalesi “Globalizasiya şaraitinde Qırımtatar oyunınıñ inkişafı – sürgünlik devrinde Özbek horeografiyasınıñ tesiri” dep adlandırılğandır. Öz yüksek qıymet kesilgen çıqışından soñ Evelina Kemileva suallerge cevap berdi. Kemileva, öz yoğun programmı esnasında Taşkentteki diaspora haqqında intervyüda da iştirak etti.
Türkiyeden Medeniyet ve Turizm naziri muavini Batuhan Mumçu iştirak etti, konferensiyada, konferensiyanıñ işleri olğan kitapnıñ, İşveçte neşir etilgen “Harezm oyunı ‘Lazgi’: tarih ve tanıtım” serlevhalı monografiya, Hindistanda yayınlanğan halqara ilmiy dergi Suz.in ve “Harezm ‘lazgi’ sanatı: yükseliş yılları” serlevhalı broşurnıñ taqdimleri olıp keçti.
Bu işlerden ğayrı, mevzunen bağlı kitap sergisi ve yetekçi mütehassıslarnen tögerek masa suhbetleri de keçirildi. Festival 30-dan ziyade memleketten 300-den ziyade oyuncı, professional oyun ansambli, baletmeyster, muzıkaşınas, sanat tarihçisi, medeniyet vekilleri, mütehassıslarnı celp etti.
Bu mühim festival 2022 senesinden başlap eki yılda bir keçirile ve aynı vaqıtta halqara oyun yarışını da qabul ete. Bu yarışta Özbekistandan ve tış memleketlerden kelgen yüksek ihtisaslı ve tecribeli professional oyun ansamblleri ve artistler eki nominasiyada iştirak eteler: solo oyuncıları ve oyun ansamblleri. Festivalniñ çerçivesinde keçirilgen yarışnıñ ğaliplerine teşkiliy komitet tarafından diplom, heykelçik, para mukâfatı berile. Para mukâfatları böyledir:
“Gran-pri” — 7 biñ AQŞ dolları
1-inci yer — 5 biñ AQŞ dolları
2-nci yer — 3000 AQŞ dolları
3-ünci yer — 2000 AQŞ dolları
Bu festivaldeki müzakerelerden soñ, Özbek-Türk hükümetlerara komissiyasınıñ Medeniyet komitetiniñ nevbetteki toplaşuvında TÜRKSOY aza memleketlerinden ihtisaslı universitet rektorlarınıñ toplaşuvı, “Türk dünyasınıñ ananeviy oyunları antologiyası” boyunca konferensiya ve etnokultural forum keçirilmesi planlaştırıla.
III-ünci Halqara “Lazgi” oyun festivaliniñ açılış ve qapanış merasimleri Hiva şeherindeki efsaneviy “İçan Qala” tarihiy kompleksinde olıp keçti.
